Thép không gỉ là một trong những nhóm vật liệu kỹ thuật được phát minh vào đầu thế kỷ 20 song phải cho đến sau Thế chiến thứ 2, thép không gỉ mới được phát triển mạnh và thường được ứng dụng đại trà như hiện nay. Điều quan trọng là làm cách gì và tại sao thép không gỉ không bị gỉ? Đây là câu hỏi được nhiều người rất thắc mắc, Thép Kim Hưng Phú sẽ giải đáp từ A-Z cho bạn!

Thép không gỉ là gì?


Thép không gỉ không gỉ hay còn gọi là inox,là một hợp kim Sắt (Fe) và Crom (Cr) cộng với việc thêm vào một lượng nhỏ Carbon (C) được kiểm soát. Ngoài ra nó còn chứa cả các kim loại khác như mangan (Mn), một ít nickel (Ni) và molypden (Mo) có khả năng chống gỉ. Mặc dù là kim loại nhưng ngay cả khi bị ăn mòn trước lớp sắt trong cùng, những kim loại trên cũng ít gây hại cho con người.

Khi được bao bọc bởi nhôm, các lớp oxit nhôm sẽ có tác dụng bảo vệ lớp sắt trong cùng, tránh để tiếp xúc với oxy, gây ra tình trạng oxy hóa. Điều này cũng đúng với cả lớp crom bảo vệ bên ngoài. Nhờ vậy, thép không gỉ ít bị biến màu và và ăn mòn. Đặc tính quan trọng nhất của thép không gỉ chính là khả năng chống ăn mòn, kết hợp với đặc tính cơ học và đặc tính chế tạo tốt, đã giúp thiết lập thép không gỉ trở thành một loại vật liệu cực kỳ linh hoạt.


Ứng dụng rộng rãi với nhiều loại vật dụng

Tuy thép không gỉ không có độ cứng tốt như các loại thép xây dựng nhưng nó có tính năng quan trọng mà nhiều loại thép khác không có nhưng nhờ sự kết hợp của các tính chất ưu việt mà trở thành vật liệu được lựa chọn trong nhiều ứng dụng như: đồ dùng và thiết bị nhà bếp, trong ngành cơ khí chế tạo, cơ khí ô tô vận tải, thiết bị máy móc trong công nghiệp sản xuất thực phẩm và đồ uống, sản xuất dược phẩm, trong lĩnh vực y tế, và vượt qua cả những yêu cầu rất khắt khe trong ngành công nghiệp chế biến hóa chất.

Trong ngành luyện kim, thép không gỉ được hiểu là một dạng hợp kim sắt chứa tối thiểu 10,5% crom. Chúng sẽ phản ứng với oxy và tạo nên một lớp mỏng nhưng khá cứng (crom oxit), bảo vệ lớp thép bên trong. Lớp bảo vệ này mỏng tới nỗi không nhìn thấy bằng mắt thường. Do đó bề mặt thép không gỉ vẫn sáng bóng dù đang hàng ngày phải chịu tác động của các phân tử oxy trong không khí.



Thép không gỉ ứng dụng với dây đeo đồng hồ

Điều gì làm cho thép không gỉ…không bị gỉ?

Trước hết, cần phải hiểu rằng, thuật ngữ “chống ăn mòn” đồng nghĩa với khả năng chống gỉ sét của inox, thép không gỉ?


Thép không gỉ chứa ít nhất 10,5% Crom và tạo thành một lớp thụ động giàu Crom trên bề mặt của thép. Đây là lớp thụ động giúp chống ăn mòn trên thép không gỉ. Tuy nhiên, chìa khóa để thép không gỉ là lớp thụ động là tự tái tạo. Không giống như thép Carbon tráng, sẽ gỉ sét hoặc bị ăn mòn nếu lớp phủ bị trầy xước hoặc hư hỏng, thép không gỉ có khả năng tái tạo và chữa lành các lớp thụ động một cách tự phát. Đó là khả năng chống ăn mòn và các đặc tính lớp thụ động làm cho thép không gỉ trở thành một lựa chọn lý tưởng trong rất nhiều ứng dụng.

Thành phần ma thuật nhất của thép không gỉ là thành phần Crom được thêm vào. Crom cho phép tạo thành màng Crom oxit cứng và vô hình trên bề mặt thép, có khả năng chống trầy xước, chống ăn mòn tuyệt vời, và đặc biệt dễ dàng xử lý vệ sinh.

Các yếu tố khác như Nicken (Ni), Molypden (Mo) và Nitrogen (N) được thêm vào có tác dụng tăng cường tính linh hoạt của lớp màng bảo vệ, cải thiện đáng kể khả năng chống ăn mòn và thêm những tính chất tuyệt vời hơn nữa, cụ thể là khả năng chịu lực, sức bền và độ dẻo dai của chúng. Nếu lớp màng thụ động bị loại bỏ hoặc bị hư hỏng, nó sẽ tự động tái tạo trong điều kiện bình thường của không khí hoặc nước.


Thực tế thì …. vẫn bị gỉ nếu….

Thép không gỉ thực ra không phải hoàn toàn 100% là “không gỉ“. Trong thực tế, thép không gỉ sẽ bị rỉ sét trong các điều kiện nhất định. Thép không gỉ có khả năng chống lại quá trình oxy hóa trong khí quyển và ăn mòn trong môi trường có chứa axit, kiềm và muối. Tuy nhiên, khả năng chống ăn mòn của thép thay đổi theo thành phần hóa học, trạng thái bảo vệ, điều kiện dịch vụ và loại môi trường.

Ví dụ, ống thép 304 hoạt động khá tốt trong môi trường khô ráo và sạch sẽ, nhưng nó sẽ sớm bị rỉ sét khi di chuyển đến các khu vực ven biển, trong sương mù biển chứa rất nhiều muối, lúc này ống thép SUS316 sẽ thích hợp sử dụng trong môi trường này hơn. Do đó, không có thép không gỉ nào có thể dùy trì sự “không gỉ” trong mọi trường hợp.